Τριάμισι χρόνια μετά τη σύλληψή του, δύο ημέρες πριν από τις δημοτικές εκλογές του 2023, ο Φρέντι Μπελέρης δικαιώθηκε στο Στρασβούργο. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) έκρινε ομόφωνα, στις 10 Νοεμβρίου 2026, ότι η Αλβανία παραβίασε τα δικαιώματά του, κρατώντας τον προφυλακισμένο για μεγάλο διάστημα χωρίς επαρκή αιτιολογία.
Τι αποφάσισε το Δικαστήριο
Το ΕΔΔΑ διαπίστωσε παραβίαση του άρθρου 5 §3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Το άρθρο αυτό κατοχυρώνει το δικαίωμα κάθε κρατούμενου να δικαστεί μέσα σε εύλογο χρόνο ή να αφεθεί ελεύθερος μέχρι τη δίκη.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι, τουλάχιστον από τις 19 Ιουλίου 2023 και μετά, η κράτηση του Μπελέρη δεν στηριζόταν σε επαρκείς λόγους. Επισήμανε επίσης ότι τα αλβανικά δικαστήρια δεν εξέτασαν σωστά αν η κράτηση είχε ξεπεράσει τα εύλογα όρια. Επιδίκασε στον Μπελέρη αποζημίωση για ηθική βλάβη και για τα δικαστικά έξοδα.
Το χρονικό της υπόθεσης
- 12 Μαΐου 2023: Ο Φρέντι Μπελέρης, υποψήφιος δήμαρχος Χειμάρρας, συλλαμβάνεται δύο ημέρες πριν από τις εκλογές.
- 14 Μαΐου 2023: Οι πολίτες της Χειμάρρας τον εκλέγουν δήμαρχο. Παραμένει όμως στη φυλακή και δεν μπορεί να ορκιστεί και να αναλάβει καθήκοντα.
- 19 Ιουλίου 2023: Από αυτή την ημερομηνία, κατά το ΕΔΔΑ, η συνέχιση της κράτησης δεν δικαιολογούνταν.
- 2024: Παραμένει στη φυλακή, ενώ εκλέγεται ευρωβουλευτής με τη Νέα Δημοκρατία.
- Απρίλιος 2025: Το ΕΔΔΑ κρίνει την προσφυγή του κατ’ αρχήν βάσιμη.
- 10 Νοεμβρίου 2026: Το ΕΔΔΑ καταδικάζει ομόφωνα την Αλβανία.
«Η πρώτη δικαίωση ήρθε»
Σε ανάρτησή του, ο Φρέντι Μπελέρης χαρακτήρισε την απόφαση «την πρώτη δικαίωση» μετά από τριάμισι χρόνια. Υπενθύμισε ότι στις 14 Μαΐου 2023 οι πολίτες της Χειμάρρας τον εξέλεξαν δήμαρχο, ενώ δύο ημέρες νωρίτερα το αλβανικό κράτος τον είχε οδηγήσει στη φυλακή, στερώντας του τη δυνατότητα να αναλάβει τα καθήκοντά του και από τους συμπολίτες του το δικαίωμα να διοικηθούν από τον δήμαρχο που επέλεξαν.
«Η ψήφος των πολιτών της Χειμάρρας έχει αξία. Η φωνή τους δεν μπορεί να φιμωθεί!»
Τόνισε ότι η απόφαση είναι υπενθύμιση πως το κράτος δικαίου, η δημοκρατία και ο σεβασμός των δικαιωμάτων δεν μπορούν να παραβιάζονται χωρίς συνέπειες. Δήλωσε ότι συνεχίζει τον αγώνα για την πλήρη πολιτική και δικαστική δικαίωση και την προστασία των δικαιωμάτων της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας, ευχαριστώντας όλους όσοι στάθηκαν δίπλα του.
Τι σημαίνει για τη μειονότητα
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο κρίνει ότι ένας εκλεγμένος δήμαρχος της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας κρατήθηκε για μεγάλο διάστημα χωρίς επαρκή αιτιολόγηση από το αλβανικό κράτος, ενώ οι πολίτες που τον ψήφισαν έμειναν χωρίς τον δήμαρχο που επέλεξαν.
Για τη Χειμάρρα και για όλη τη Βόρειο Ήπειρο, είναι μια απόφαση που θα μετρήσει στη συζήτηση για το κράτος δικαίου και τα δικαιώματα της μειονότητας, ειδικά τώρα που η Αλβανία βρίσκεται σε ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
