Πολλοί από εμάς έχουμε ένα πατρικό σπίτι στο χωριό χωρίς κανένα χαρτί. Το σπίτι είναι δικό μας, το ξέρει όλο το χωριό, αλλά το κράτος δεν το ξέρει. Γι’ αυτό δεν μπορούμε να το πουλήσουμε, να το αφήσουμε κληρονομιά με σιγουριά ή να πάρουμε δάνειο για να το φτιάξουμε.
Ο τίτλος ιδιοκτησίας είναι το χαρτί που λέει «αυτό το σπίτι είναι δικό σου». Σε αυτό το άρθρο εξηγούμε, όσο πιο απλά γίνεται, πώς τον παίρνεις. Χωρίς δικηγορίστικα, σαν να το εξηγούσαμε σε ένα παιδί.
Ποιον αφορά αυτό;
Σε αφορά αν ισχύει ένα από τα δύο:
- 🏠 Έχεις σπίτι χωρίς χαρτιά, που χτίστηκε πριν από τις 10 Αυγούστου 1991. Ο νόμος το λέει «κτίσμα χωρίς τίτλο ιδιοκτησίας».
- 🌳 Το σπίτι έχει χαρτιά, αλλά η αυλή όχι. Ο νόμος τη λέει «αυλή σε χρήση».
Αν έχεις χτίσει κάτι μετά το 1991 χωρίς άδεια (ένα δωμάτιο, έναν όροφο, μια αποθήκη), αυτό λέγεται αυθαίρετο και περνάει από ξεχωριστή διαδικασία, τη νομιμοποίηση. Τη γράφουμε πιο κάτω.
Από πότε μπορεί να γίνει; Από πολύ παλιά!
Αυτό είναι το πιο σημαντικό που πρέπει να ξέρει ο κόσμος: δεν χρειαζόταν να περιμένουμε το «Πόρτα-Πόρτα».
- 📅 Σεπτέμβριος 2018: ξεκίνησαν οι αιτήσεις για σπίτια χτισμένα πριν το 1991.
- 📅 Μάρτιος 2020: ψηφίστηκε ο Νόμος 20/2020, που ισχύει μέχρι σήμερα. Το άρθρο 34 λέει ότι το κράτος δίνει τίτλο σε όποιον κατέχει τέτοιο σπίτι.
- 📅 Σεπτέμβριος 2026: νέα απόφαση της κυβέρνησης (ΚΥΑ 698/2026). Από εδώ και πέρα η Υπηρεσία Κτηματολογίου (ASHK) πηγαίνει και η ίδια στα χωριά, και για τα σπίτια κατοικίας δεν χρεώνει τίποτα. Αυτό είναι το «Πόρτα-Πόρτα».
Άρα ο καθένας μας μπορούσε να το κάνει εδώ και 8 χρόνια. Και ήδη άνθρωποι από χωριά του Δήμου Φοινικαίων το έχουν κάνει: σε δημόσια ανάρτηση της ASHK Αγίων Σαράντα του 2024 υπάρχουν υποθέσεις και από την περιοχή μας.
Θα μπορούσε ο Δήμος να το είχε οργανώσει νωρίτερα;
Ναι. Τον τίτλο τον δίνει η ASHK, όχι ο Δήμος. Τίποτα όμως δεν εμπόδιζε τον Δήμο Φοινικαίων, ήδη από το 2020, να:
- κάνει ενημερωτικές συναντήσεις στα χωριά, το καλοκαίρι, όταν έρχονται οι ξενιτεμένοι,
- βάλει έναν υπάλληλο να βοηθά τον κόσμο στις αιτήσεις στο e-Albania,
- μαζέψει μια λίστα με όλα τα σπίτια χωρίς χαρτιά και να ζητήσει από την ASHK να έρθει με πρόγραμμα, ανακοινωμένο μήνες πριν,
- δώσει βεβαιώσεις από τα δικά του αρχεία (παλιά μητρώα, αρχεία κοινοτήτων) που βοηθούν να αποδειχθεί ότι το σπίτι υπήρχε πριν το 1991.
Δεν είναι αργά. Μπορεί να το κάνει και τώρα, για όσα χωριά δεν θα προλάβει το «Πόρτα-Πόρτα».
Χρειάζομαι άδεια από τον Δήμο; Πρέπει να μαζευτούμε πολλοί;
- ❌ Άδεια από τον Δήμο δεν χρειάζεται. Υπεύθυνη είναι μόνο η ASHK. Για τα χωριά μας, η Τοπική Διεύθυνση Αγίων Σαράντα.
- ❌ Δεν χρειάζεται να μαζευτούν πολλοί. Η αίτηση είναι ατομική. Μπορείς να την κάνεις μόνος σου, για το δικό σου σπίτι, όποτε θέλεις.
Οι δύο δρόμοι για να πάρεις τίτλο
Δρόμος Α: Περιμένεις να έρθει η ASHK («Πόρτα-Πόρτα»)
- Πώς: το συνεργείο έρχεται στο σπίτι, το μετράει και σου δίνει ένα έντυπο να δηλώσεις τα στοιχεία σου.
- Κόστος: 0 € για σπίτια κατοικίας.
- Μειονέκτημα: δεν ξέρεις πότε θα έρθουν, και πρέπει να είναι κάποιος εκεί.
Δρόμος Β: Κάνεις αίτηση μόνος σου στο e-Albania
- Πώς: μπαίνεις στο e-Albania.al, την κρατική πλατφόρμα της Αλβανίας, και κάνεις αίτηση για «objekt pa titull» (σπίτι χωρίς τίτλο) ή «oborr në përdorim» (αυλή σε χρήση).
- Κόστος: 10.000 λεκ (περίπου 110 €), που πληρώνεις όταν κάνεις την αίτηση.
- Προσοχή: αν η αίτηση απορριφθεί, τα χρήματα δεν επιστρέφονται.
- Πλεονέκτημα: το κάνεις όποτε θέλεις, χωρίς να περιμένεις κανέναν.
Για το e-Albania χρειάζεσαι λογαριασμό με αλβανικό προσωπικό αριθμό (NID). Αν δεν έχεις ή δυσκολεύεσαι, ρώτησε στο γραφείο της ASHK ή ζήτα βοήθεια από συγγενή στην Αλβανία.
Πόσα λεφτά θα χρειαστώ;
Τα ευρώ είναι με την επίσημη ισοτιμία της Τράπεζας της Αλβανίας στις 27/10/2026: 1 € = 90,77 λεκ. Η ισοτιμία αλλάζει, οπότε τα ποσά είναι κατά προσέγγιση.
| Τι | Λεκ | Ευρώ |
|---|---|---|
| Οικόπεδο κάτω και γύρω από το σπίτι, έως 300 τ.μ., σε κρατική γη ή γη χωρίς γνωστό ιδιοκτήτη | 0 | 0 € |
| Τέλος όταν η διαδικασία ξεκινά από την ASHK («Πόρτα-Πόρτα»), για σπίτι κατοικίας | 0 | 0 € |
| Τέλος αίτησης στο e-Albania για σπίτι χωρίς τίτλο ή αυλή | 10.000 | ≈ 110 € |
| Τέλος νομιμοποίησης αυθαιρέτου (όταν δεν το ξεκινά η ASHK) | 3.000 | ≈ 33 € |
| Αν το οικόπεδο ανήκει σε άλλον ιδιώτη | Πληρώνεις την αξία της γης, σε μειωμένη τιμή που ορίζει ο νόμος | |
Για τα περισσότερα σπίτια στα χωριά μας, που είναι σε κρατική γη, ο τίτλος μπορεί να βγει χωρίς να πληρώσεις τίποτα μέσω «Πόρτα-Πόρτα». Τα περισσότερα έξοδα είναι συνήθως τα δικά σου: ταξίδι, μεταφράσεις, πληρεξούσιο.
Βήμα-βήμα: τι κάνω από σήμερα
- Βήμα 1 – Μάζεψε τα χαρτιά σου. Ό,τι έχεις: ταυτότητα ή διαβατήριο, πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης, παλιά συμβόλαια, αποφάσεις του παλιού Λαϊκού Συμβουλίου, λογαριασμούς ρεύματος ή νερού, παλιές φωτογραφίες του σπιτιού. Ό,τι δείχνει ότι το σπίτι υπήρχε πριν το 1991 βοηθάει.
- Βήμα 2 – Βγάλε φωτογραφίες και φτιάξε ένα σκίτσο. Το σπίτι, την αυλή, τον φράχτη και τα όρια με τους γείτονες. Γράψε πόσα μέτρα περίπου είναι.
- Βήμα 3 – Μίλα με τους γείτονες. Συμφωνήστε από πριν πού είναι τα όρια. Οι διαφωνίες για όρια είναι ο πιο συχνός λόγος που κολλάει μια υπόθεση.
- Βήμα 4 – Ρώτα αν το χωριό σου είναι στο «Πόρτα-Πόρτα». Πάρε τηλέφωνο τον Δήμο ή τον διαχειριστή της κοινότητας και ζήτα να επιβεβαιώσει ότι το σπίτι σου είναι στη λίστα.
- Βήμα 5 – Αν δεν θα είσαι εκεί, άφησε άνθρωπο. Έναν συγγενή ή γείτονα με κλειδιά, που ξέρει τα όρια, και ιδανικά με πληρεξούσιο να υπογράψει για σένα.
- Βήμα 6 – Αν δεν έρθει το «Πόρτα-Πόρτα», κάνε αίτηση μόνος σου στο e-Albania (Δρόμος Β).
- Βήμα 7 – Παρακολούθησε τις αναρτήσεις. Η ASHK δημοσιεύει τις υποθέσεις στο ashk.gov.al, στη στήλη «Objektet pa titull dhe oborret në përdorim», ανά Τοπική Διεύθυνση (για εμάς: Sarandë). Ψάξε το όνομά σου και το χωριό σου.
- Βήμα 8 – Πάρε την απόφαση και τον τίτλο. Όταν βγει η τελική απόφαση, ο τίτλος γράφεται στο κτηματολόγιο. Ζήτα πιστοποιητικό ιδιοκτησίας (certifikatë pronësie) και κράτα το μαζί με τα άλλα χαρτιά του σπιτιού.
⚠️ Τι να προσέξεις: οι κακοτοπιές
- Οι 30 μέρες. Αν το συνεργείο έρθει και δεν βρει κανέναν, η ASHK αναρτά το σπίτι για 30 μέρες. Αν εμφανιστείς μέσα σε αυτές, η υπόθεση συνεχίζει στο όνομά σου δωρεάν. Αν εμφανιστείς αργότερα, πρέπει να κάνεις αίτηση και να πληρώσεις 10.000 λεκ (≈ 110 €). Μην αφήσεις το σπίτι «ορφανό».
- Ο φράχτης μετράει. Η νέα απόφαση ζητά να φαίνεται ότι κατέχεις πραγματικά την αυλή, με περίφραξη στο έδαφος. Αν η αυλή σου δεν έχει φράχτη ή τοίχο, φρόντισε να είναι καθαρά τα όρια.
- Μην πληρώσεις «μεσάζοντες». Αν κάποιος σου ζητήσει λεφτά για να «περάσει πρώτο» το σπίτι σου ή να «μπει στη λίστα», μην πληρώσεις. Το «Πόρτα-Πόρτα» για σπίτια κατοικίας είναι δωρεάν. Κάθε επίσημη πληρωμή γίνεται με απόδειξη.
- Έλεγξε το όνομα. Δες ότι το όνομά σου είναι γραμμένο σωστά, όπως στα αλβανικά σου χαρτιά. Ένα λάθος γράμμα σήμερα είναι ταλαιπωρία αύριο.
- Κράτα αντίγραφο από ό,τι υπογράφεις. Βγάλε φωτογραφία το έντυπο δήλωσης με το κινητό.
- Κληρονομιά. Αν το σπίτι ήταν των γονιών ή των παππούδων, συζητήστε στην οικογένεια σε ποιο όνομα θα βγει ο τίτλος πριν έρθει το συνεργείο. Ρωτήστε την ASHK αν χρειάζεται βεβαίωση κληρονομιάς (dëshmi trashëgimie).
- Πληρεξούσιο από την Ελλάδα. Για να ισχύει στην Αλβανία, συνήθως χρειάζεται συμβολαιογράφο, σφραγίδα Χάγης (Apostille) και μετάφραση. Ρωτήστε από πριν, γιατί θέλει χρόνο.
- Πάνω από 300 τ.μ. ή ιδιωτική γη. Τα πρώτα 300 τ.μ. είναι δωρεάν μόνο σε κρατική γη ή γη χωρίς γνωστό ιδιοκτήτη. Αν η γη είναι άλλου ιδιώτη, πληρώνεις. Μάθε από πριν σε τι γη είναι το σπίτι σου.
- Οι μετέπειτα προσθήκες. Ό,τι χτίστηκε μετά το 1991 (νέο δωμάτιο, όροφος) είναι αυθαίρετο και θέλει νομιμοποίηση. Πες το στο συνεργείο, μην το κρύψεις, για να μη χρειαστεί να ξαναγίνει η υπόθεση.
Με μια ματιά
- ✅ Γίνεται από το 2018, με νόμο από το 2020.
- ✅ Δεν χρειάζεται άδεια του Δήμου, ούτε να μαζευτούν πολλοί.
- ✅ Με «Πόρτα-Πόρτα»: 0 €. Μόνος σου στο e-Albania: ≈ 110 €.
- ✅ Έως 300 τ.μ. οικόπεδο δωρεάν, σε κρατική γη.
- ⚠️ Άφησε άνθρωπο στο χωριό, πρόσεξε τις 30 μέρες και μην πληρώνεις μεσάζοντες.
Ο τίτλος για το πατρικό δεν είναι χάρη. Είναι δικαίωμα που δίνει ο νόμος εδώ και χρόνια. Όσο πιο προετοιμασμένοι είμαστε, τόσο πιο δύσκολα θα χαθεί άλλη μια ευκαιρία.
Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά νομική συμβουλή. Για τη δική σας περίπτωση, ρωτήστε την ASHK Αγίων Σαράντα ή δικηγόρο. Τα ποσά και οι κανόνες ισχύουν στις 28/10/2026.
Διαβάστε επίσης: Πόρτα-Πόρτα… αλλά ποια πόρτα; Το Κτηματολόγιο στον Αλύκο
Πηγές
