Πλατεία Κουλτούρα Τσαούσι, τις τελευταίες ημέρες έχει ανοίξει ξανά δημόσια η συζήτηση για την παλιά πλατεία και την «Κουλτούρα» του Τσαουσιού.
Είναι θετικό ότι ένα τόσο σημαντικό ζήτημα απασχολεί ξανά τους συγχωριανούς μας.
Επειδή όμως γράφονται πολλά, αναφέρονται ποσά, γίνονται δημόσιες εκκλήσεις και δημιουργείται η εντύπωση ότι τώρα ξεκινά η προσπάθεια για τη συγκεκριμένη υπόθεση, θεωρούμε ότι ο κόσμος πρέπει να γνωρίζει ολόκληρη την ιστορία και κυρίως τι έχει ήδη γίνει.
Τι ήταν η «Κουλτούρα»
Για τις παλαιότερες γενιές δεν χρειάζονται πολλές εξηγήσεις.
Οι λεγόμενες «Κουλτούρες» αποτελούσαν επί δεκαετίες χώρους κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής των χωριών. Εκδηλώσεις, συγκεντρώσεις, ψυχαγωγία, δραστηριότητες των νέων και, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε εποχής, ακόμη και εκπαιδευτική χρήση.
Στο Τσαούσι ο συγκεκριμένος χώρος ήταν άρρηκτα συνδεδεμένος με την πλατεία και την κοινωνική ζωή του χωριού. Αίθουσές του χρησιμοποιήθηκαν σε διαφορετικές περιόδους και για ανάγκες του σχολείου.
Εκεί μεγάλωσαν γενιές.
Αυτό αποτελεί την ιστορική και κοινωνική πραγματικότητα του χώρου.
Το ποια είναι όμως σήμερα η νομική πραγματικότητα, είναι διαφορετικό ερώτημα. Και ακριβώς αυτό πρέπει να διερευνηθεί με έγγραφα.
Τι συνέβη μετά την πτώση του καθεστώτος
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες και τις πληροφορίες που έχουν συγκεντρωθεί όλα αυτά τα χρόνια, στις αρχές της δεκαετίας του 1990 εμφανίστηκε ιδιωτική αξίωση επί του κτιρίου από συγχωριανό μας, ο οποίος εργαζόταν τότε σε κρατική επιχείρηση που σχετιζόταν με κατασκευαστικές δραστηριότητες.
Από όσα γνωρίζουμε μέχρι σήμερα, η υπόθεση αφορούσε αρχικά το κτίριο και όχι κατ’ ανάγκη το οικόπεδο επάνω στο οποίο βρίσκεται.
Για την ολοκλήρωση της τότε διαδικασίας φέρεται να απαιτήθηκε και συγκατάθεση εκπροσώπων του χωριού.
Υπάρχουν πολλές προφορικές μαρτυρίες για όσα συνέβησαν εκείνη την περίοδο. Υπάρχουν ακόμη και ιστορίες που έχουν μείνει στη μνήμη των παλαιότερων σχετικά με αντιπαραθέσεις όταν ο χώρος χρειάστηκε να χρησιμοποιηθεί ξανά ως σχολείο.
Δεν θα μετατρέψουμε όμως αυτές τις ιστορίες σε αποδεικτικά στοιχεία.
Άλλο η προφορική ιστορία ενός χωριού και άλλο ένας τίτλος ιδιοκτησίας.
Και αυτή η διάκριση είναι εξαιρετικά σημαντική.
Σήμερα η κατάσταση φαίνεται ακόμη πιο σύνθετη, καθώς το κτίριο και η γη φέρονται να έχουν διαφορετικούς ιδιοκτήτες.
Άρα πριν κάποιος μιλήσει για αγορά, χρήματα ή συγκέντρωση δωρεών, πρέπει πρώτα να απαντηθεί κάτι πολύ απλούστερο:
Τι ακριβώς ανήκει σε ποιον και με ποιον τίτλο;
Η προσπάθεια δεν ξεκίνησε σήμερα
Επειδή δημιουργείται τελευταία η εντύπωση ότι τώρα ανακαλύφθηκε το πρόβλημα, οφείλουμε να αποκαταστήσουμε και αυτό το κομμάτι της ιστορίας.
Η Αδελφότητα Τσαουσιωτών «Άγιος Βασίλειος 2019» & totsaousi.gr, ο πρώτος σύλλογος που δημιουργήθηκε στο Τσαούσι εκείνη την περίοδο, ξεκίνησε επίσημα ήδη από το 2020 να διερευνά την υπόθεση.
Δεν ξεκίνησε με αναρτήσεις.
Δεν ξεκίνησε ανακοινώνοντας ποσά.
Δεν ξεκίνησε ζητώντας χρήματα από τον κόσμο.
Ξεκίνησε θεσμικά και διακριτικά.
Μέλη της Αδελφότητας επισκέφθηκαν τον Δήμο Φοινικαίων και κατατέθηκαν επιστολές προς τον τότε Δήμαρχο για ζητήματα του χωριού, καθώς και ξεχωριστή επιστολή για το πρόβλημα της πλατείας – «Κουλτούρας».
Παράλληλα πραγματοποιήθηκε συνάντηση με τον τότε πρόεδρο του χωριού και ξεκίνησε διερεύνηση και επικοινωνία με τις εμπλεκόμενες πλευρές.
Και υπάρχει ένας σοβαρός λόγος που όλα αυτά δεν έγιναν τότε Facebook.
Θέλαμε πρώτα λύση και μετά δημοσιότητα.
Εκείνη την περίοδο, σύμφωνα με όσα είχαν μεταφερθεί στην Αδελφότητα, το ποσό που συζητούνταν για τη μία πλευρά της υπόθεσης ήταν πολλαπλάσια χαμηλότερο από τα ποσά που ακούγονται σήμερα.
Παράλληλα είχε ξεκινήσει επικοινωνία και με την πλευρά που συνδέεται με τη γη και η συζήτηση είχε φτάσει, κατά την εκτίμησή μας τότε, σε αρκετά καλό σημείο.
Η λογική μας ήταν συγκεκριμένη:
πρώτα εξετάζουμε τα δεδομένα, πρώτα διαπραγματευόμαστε, πρώτα βλέπουμε αν υπάρχει πραγματική και νόμιμη λύση και μόνο όταν υπάρχει κάτι συγκεκριμένο ενημερώνουμε δημόσια το χωριό.
Και κάπου εκεί άρχισε το λάθος
Από το 2021 και μετά άρχισε να γίνεται όλο και περισσότερη δημόσια συζήτηση.
Άρχισαν να ακούγονται δημόσια ποσά.
Άρχισε να συζητείται δημόσια πόσα χρήματα μπορούν να συγκεντρωθούν.
Άρχισε να παρουσιάζεται ως πιθανή λύση το να βάλουν όλοι χρήματα ώστε να «αγοραστεί η πλατεία».
Και σταδιακά φτάσαμε σήμερα να ακούμε ποσά της τάξης των 45.000 και 60.000 ευρώ, ενώ δημόσια γράφεται ακόμη και ότι στο μέλλον μπορεί να ζητηθούν 80.000 ή 100.000 ευρώ.
Αυτό ακριβώς ήταν που προσπαθούσαμε από την αρχή να αποφύγουμε.
Γιατί όταν διαπραγματεύεσαι ένα ακίνητο και ταυτόχρονα λες δημόσια:
«είμαστε εκατοντάδες, θα συγκεντρώσουμε χρήματα, θα το αγοράσουμε»,
δεν χρειάζεται να είναι κανείς ειδικός στις διαπραγματεύσεις για να καταλάβει τι μήνυμα λαμβάνει η απέναντι πλευρά.
Ότι υπάρχει ζήτηση.
Ότι υπάρχει δυνατότητα συγκέντρωσης χρημάτων.
Και ότι πιθανότατα υπάρχει περιθώριο για μεγαλύτερη τιμή.
Γι’ αυτό τέτοιες υποθέσεις δεν λύνονται με δημοπρασία αναρτήσεων στο Facebook.
Υπάρχει όμως ένα ακόμη σημαντικότερο ερώτημα
Πριν συζητήσουμε πόσο κοστίζει, μήπως πρέπει επιτέλους να εξακριβώσουμε αν πρέπει να αγοραστεί;
Αυτό είναι το βασικό.
Διότι εάν ένας χώρος ήταν κάποτε κρατική, δημόσια ή κοινοτική περιουσία, πρέπει να εξεταστεί με ποια ακριβώς πράξη μεταβιβάστηκε, ποιος είχε αρμοδιότητα να την εκδώσει, τι ακριβώς περιέγραφε η πράξη και αν αφορούσε το κτίριο, τη γη ή και τα δύο.
Η σημερινή αλβανική νομοθεσία αναγνωρίζει και ρυθμίζει ρητά τη δημόσια και δημοτική ακίνητη περιουσία. Ο Ν. 139/2015 για την τοπική αυτοδιοίκηση προβλέπει ότι το δικαίωμα ιδιοκτησίας της μονάδας τοπικής αυτοδιοίκησης ασκείται από το αντίστοιχο δημοτικό συμβούλιο και δεν μπορεί να εκχωρηθεί από αυτό σε άλλο όργανο.
Υπάρχουν επίσης οι Ν. 8743/2001 για την κρατική ακίνητη περιουσία και 8744/2001 για τη μεταβίβαση δημόσιων κρατικών ακινήτων στις μονάδες τοπικής αυτοδιοίκησης. Ο δεύτερος ρυθμίζει ακριβώς τη διαδικασία μεταφοράς δημόσιων ακινήτων από την κεντρική προς την τοπική διοίκηση.
Ακόμη σημαντικότερο: η ASHK – Agjencia Shtetërore e Kadastrës είναι σήμερα αρμόδια για την καταχώριση ιδιωτικών, κρατικών και δημόσιων ακινήτων, καθώς και για την ενημέρωση των καταλόγων των ακινήτων που μεταβιβάστηκαν στις μονάδες τοπικής αυτοδιοίκησης.
Και υπάρχουν συγκεκριμένες υπηρεσίες μέσω των οποίων μπορούν να ζητηθούν:
- κτηματολογική καρτέλα,
- απόσπασμα χάρτη,
- πιστοποιητικό/βεβαίωση ιδιοκτησίας,
- επίσημη πληροφόρηση για το ακίνητο,
- επικυρωμένα αντίγραφα των τεχνικο-νομικών εγγράφων πάνω στα οποία βασίστηκε η εγγραφή.
Αυτός είναι ο δρόμος.
Όχι οι υποθέσεις. Τα χαρτιά.
Τι πρέπει λοιπόν να γίνει τώρα
Η θέση μας είναι ότι πριν δοθεί έστω και ένα ευρώ, πρέπει να δημιουργηθεί πλήρης φάκελος της υπόθεσης.
- Να εξακριβωθούν η κτηματολογική ζώνη και οι αριθμοί των ακινήτων.
- Να ληφθούν οι σημερινές καρτέλες ιδιοκτησίας για γη και κτίριο ξεχωριστά.
- Να αναζητηθούν οι πράξεις με τις οποίες αποκτήθηκε κάθε δικαίωμα.
- Να εξεταστούν τα έγγραφα της δεκαετίας του 1990.
- Να αναζητηθούν οι αποφάσεις ή συγκαταθέσεις που φέρεται να δόθηκαν τότε από εκπροσώπους του χωριού.
- Να ερευνηθούν τα κρατικά και δημοτικά αρχεία για το παλαιότερο ιδιοκτησιακό καθεστώς της «Κουλτούρας».
Και όλα αυτά να παραδοθούν σε δικηγόρο με εμπειρία στο αλβανικό εμπράγματο και κτηματολογικό δίκαιο, ώστε να γνωρίζουμε τι πραγματικά ισχύει.
Μόνο τότε υπάρχουν δύο καθαροί δρόμοι:
Εάν οι τίτλοι είναι απολύτως νόμιμοι, τότε το χωριό θα γνωρίζει την πραγματικότητα και μπορεί οργανωμένα να εξετάσει διαπραγμάτευση, αγορά, δωρεά, ανταλλαγή, δημοτική παρέμβαση ή άλλη νόμιμη λύση.
Εάν όμως προκύψουν σοβαρές νομικές πλημμέλειες ή παρανομίες, τότε δεν συζητάμε τιμή αγοράς. Συζητάμε με τους αρμόδιους φορείς και τους νομικούς με ποια διαδικασία μπορεί να αμφισβητηθεί ο τίτλος και να διεκδικηθεί η περιουσία από εκείνον στον οποίο αποδεικνύεται ότι πραγματικά ανήκει.
Και μια απάντηση σε ένα εύλογο ερώτημα
Κάποιος ρώτησε δημόσια:
«Η Νεολαία Δήμου Φοινικαίων δεν έχει γνώμη;»
Φυσικά και έχει.
Αλλά ίσως η καλύτερη βοήθεια που μπορούμε να προσφέρει σε μια τέτοια υπόθεση δεν είναι άλλη μία φωνή που θα ανακοινώσει ένα ποσό.
Σταματήστε να ανεβάζετε την τιμή ενός ακινήτου που ακόμη δεν έχουμε εξακριβώσει αν και με ποιον τρόπο έπρεπε να έχει γίνει ιδιωτικό.
Πρώτα έρευνα.
Πρώτα τίτλοι.
Πρώτα νομικός έλεγχος.
Και μετά αποφασίζει το χωριό γνωρίζοντας την αλήθεια.
Δεν κατηγορούμε κανέναν χωρίς αποδείξεις
Και αυτό θέλουμε να είναι απολύτως ξεκάθαρο.
Δεν γνωρίζουμε σήμερα εάν κάποιος τίτλος είναι παράνομος.
Δεν πρόκειται να χαρακτηρίσουμε κανέναν «καταπατητή» ή «άρπαγα» επειδή έτσι ακούστηκε στο χωριό.
Δεν πρόκειται επίσης να παρουσιάσουμε παλιές ιστορίες, φήμες ή προσωπικές αντιπαραθέσεις ως νομικά γεγονότα.
Θέλουμε να δούμε τα έγγραφα.
Γιατί εάν οι τίτλοι είναι νόμιμοι, αυτό πρέπει να γίνει σεβαστό.
Εάν όμως δεν είναι, αυτό πρέπει να αποδειχθεί και να αντιμετωπιστεί θεσμικά.
Αυτό σημαίνει σοβαρότητα.
Η πλατεία δεν χρειάζεται άλλον θόρυβο. Χρειάζεται φάκελο.
Η Αδελφότητα Τσαουσιωτών «Άγιος Βασίλειος 2019» & totsaousi.gr είχε ανοίξει επίσημα αυτή την υπόθεση από το 2020, ακριβώς με αυτή τη φιλοσοφία:
θεσμικά, με χαμηλούς τόνους και με στόχο να βρεθεί λύση πριν δημιουργηθούν εντυπώσεις.
Δυστυχώς, τα επόμενα χρόνια η δημόσια συζήτηση για ποσά και αγορές φαίνεται ότι έκανε την υπόθεση δυσκολότερη και ακριβότερη.
Δεν χρειάζεται να επαναλάβουμε το ίδιο λάθος.
Και ασφαλώς προκαλεί απορία όταν κάποιος επιμένει επί χρόνια να συζητά δημόσια τιμές και χρηματικά ποσά, ενώ γνωρίζει —ή οφείλει να γνωρίζει— ότι έτσι αποδυναμώνεται κάθε μελλοντική διαπραγμάτευση.
Δεν θα αποδώσουμε κίνητρα σε κανέναν χωρίς στοιχεία.
Θα κρίνουμε όμως τις πράξεις και το αποτέλεσμά τους.
Και το αποτέλεσμα μέχρι σήμερα είναι ότι ένας χώρος που κάποτε συζητούνταν με εντελώς διαφορετικά οικονομικά δεδομένα, σήμερα εμφανίζεται στη δημόσια συζήτηση με απαιτήσεις δεκάδων χιλιάδων ευρώ.
Αυτό από μόνο του πρέπει να μας προβληματίσει.
Το Τσαούσι δεν χρειάζεται άλλον έναν διαδικτυακό καβγά
Χρειάζεται ανθρώπους ενωμένους, έναν σοβαρό νομικό φάκελο και έναν Δήμο που θα βοηθήσει θεσμικά να εξακριβωθεί τι πραγματικά συνέβη.
Και εφόσον αποδειχθεί ότι υπάρχει δημόσιο ή δημοτικό δικαίωμα επί του χώρου, τότε ο Δήμος Φοινικαίων πρέπει να χρησιμοποιήσει τα νόμιμα μέσα που διαθέτει για την προστασία του.
Δεν ζητάμε από κανέναν να χαρίσει ιδιωτική περιουσία.
Ούτε ζητάμε από το χωριό να πληρώσει για κάτι πριν μάθει εάν πράγματι οφείλει να το πληρώσει.
Ζητάμε πρώτα την αλήθεια.
Με ποια έγγραφα αποκτήθηκε το κτίριο;
Με ποια έγγραφα αποκτήθηκε η γη;
Πότε έγιναν οι εγγραφές;
Ποιο ήταν το προηγούμενο ιδιοκτησιακό καθεστώς;
Ποιοι υπέγραψαν;
Με ποια αρμοδιότητα;
Και τι ακριβώς καταχωρίστηκε;
Αυτές οι ερωτήσεις δεν απαντώνται στα σχόλια του Facebook.
Απαντώνται στα αρχεία, στο Κτηματολόγιο και, εφόσον χρειαστεί, στη Δικαιοσύνη.
Η πλατεία του Τσαουσιού κουβαλά την ιστορία πολλών γενεών.
Ακριβώς γι’ αυτό της οφείλουμε κάτι καλύτερο από φήμες και μεγάλα λόγια.
Της οφείλουμε μια σοβαρή έρευνα μέχρι τέλους.
Αδελφότητα Τσαουσιωτών «Άγιος Βασίλειος 2019» & totsaousi.gr
Διαβάστε επίσης: Φωτιά στη Χειμάρρα: Νύχτα αγωνίας – οι φλόγες έφτασαν στα σπίτια

