Συνέντευξη για τους “Απ’ έκει”

Το Τσαούσι, στο Δήμο Φοινικαίων, είναι ένα χωριό χτισμένο δίπλα στην κοιλάδα του  Σιμώες (ποτάμος Μπίστριτσας) με απόσταστη 7 χιλιομέτρων από τους Αγίους Σαράντα. Το όνομά του οφείλεται στον οθωμανικό τίτλο Τσαούσης (çavus=λοχίας), αξιωματικός που έλαβε την περιοχή ως τσιφλίκι για τις υπηρεσίες του με βάση το σύστημα των σπαχήδων. Είναι χωριό με γεωργική και κτηνοτροφική παράδοση κυρίως σε βοοειδή και χοιρινά. Ο Ναός του Αγίου Βασιλείου χρονολογείται από τον 16ο αιώνα ο οποίος καταστράφηκε το 1967,  έτος επιβολής του αθεϊσμού στην Αλβανία. Ο ναός ξαναχτίστηκε στα ίδια θεμέλια το 1992-93 με την συμμετοχή όλων των Τσαουσιωτών όπως και με τη συνδρομή της Αρχιεπισκοπής για τη σκεπή του. Ο Δρόμος συνομίλησε με τους συνιδρυτές της Αδελφότητας Τσαουσιωτών «Άγιος Βασίλειος», Ζήσο Αναγνώστη και Ηλία Τσάβο.

-Ας ξεκινήσουμε από τις πλημμύρες που αντιμετώπισε πρόσφατα η περιοχή…

Είμαστε σε διαρκή τηλεφωνική επικοινωνία για τον τόπο μας, ενημερωθήκαμε έγκαιρα και προβάλαμε άμεσα τις ζημιές. Όπως έχουμε μάθει, σε άλλα χωριά πλημμύρισαν και σπίτια. Μέχρι το 1959 που έγιναν τα έργα αποξήρανσης, οι πλημμύρες ήταν αιτία για την καταστροφή της σοδειάς ενώ είχαν συμβεί και πνιγμοί. Βλέποντας από τις φωτογραφίες τις ζημιές που προκάλεσε η μπόρα θυμηθήκαμε την αφήγηση του αείμνηστου πάππο-Τσάβου που πέρασε τη γέφυρα κρατώντας την ουρά της αγελάδας και σώθηκε.  Ένας συγχωριανός μας, επίσης, οδηγούσε τον κόσμο όταν είχαμε πλημμύρες με βάση το ένστικτο των γουρουνιών…

Πώς, πότε και γιατί ιδρύθηκε η Αδελφότητά σας;

Όλα ξεκίνησαν μετά την ολοκλήρωση του έργου στον Ιερό Ναό του Αγίου Βασιλείου. Η Αδελφότητα ιδρύθηκε το 2019 για να στηρίξουμε με πράξεις τους «απ΄έκει», που γράφετε κι εσείς… κυρίως τους υπερήλικες του χωριού μας για τους οποίους είμαστε υπερήφανοι που πρόσφεραν τα πάντα σε εμάς, που μας έζησαν μέσα σε ένα βάρβαρο καθεστώς αλλά και να αφήσουμε παρακαταθήκη στα παιδιά. Είναι εκδήλωση του σεβασμού, της αγάπης, της πίστης για τον άνθρωπο και τον τόπο καταγωγής. Ήταν μια αυθόρμητη και συνειδητή πράξη που συνεχίζει εθελοντικές δράσεις που προϋπήρξαν. Επίσης ήταν κι ένα μήνυμα για την ενεργοποίηση και συνεργασία των Αδελφοτήτων των χωριών μας. «Το κάθε χωριό έχει τη χάρη του, έχει την ομορφιά του, ανθρώπους θέλει δίπλα του, να είναι στόλισμά του», είναι ένα τετράστιχο που απαντάει στις σημερινές μας αναζητήσεις. 

Οπότε αναλάβατε δράση…

Μετά από τη διαμόρφωση του εξωτερικού χώρου του Ναού, το 2019 προσκαλέσαμε σε σύσκεψη όλο το χωριό, τον πρόεδρο, τους επιτρόπους του Ναού, τη νεολαία… Στη συνέχεια κάναμε το 2020 τα πρώτα Θεοφάνια κι από τότε, εδώ γίνονται επίσημα και μαζεύονται από τα άλλα χωριά. Είναι ένα χειμωνιάτικο αντάμωμα! 

-Με την πανδημία;

Η πανδημία μας βρήκε στο χωριό. Αρχικά κάναμε δωρεά φαρμάκων στο Κέντρο Υγείας όπως και δωρεά τροφίμων για 60 οικογένειες του χωριού μας. Μέσα στην πανδημία φροντίσαμε για τον φωτισμό του Σταυρού (ΣτΔ: πρόκειται για τη μετατροπή σε σταυρό, μιας υπερδεκάμετρου στήλης-μνημείου του προηγούμενου καθεστώτος για την αποξήρανση της περιοχής) που φαίνεται από μακριά. Συντηρείται κάθε χρόνο με εθελοντική εργασία. Το φθινόπωρο του 2020 προσφέραμε μέσω του Δήμου Φοινικαίων σχολικά είδη και έναν υπολογιστή. Το περασμένο φθινόπωρο πραγματοποιήσαμε μια δεύτερη δωρεά σχολικών ειδών με συνοδεία φρούτων. Παρ’ όλη τη απαγόρευση κάναμε δωρεά παραδοσιακών στολών στο πολυφωνικό της Κρανιάς που συνεργάζεται με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Λειβαδιάς «Άγιος Κοσμάς» και στηρίξαμε τη γιορτή του τσίπουρου στον Αϊ-Βασίλη τον Οκτώβριο του 2021. Έχουμε στο πρόγραμμά μας προτάσεις προς αδελφότητες και συλλόγους για εκδρομές τα Χριστούγεννα, το Πάσχα και τις γιορτές στα χωριά μας. Ο φωτισμός-στολισμός στα τελευταία Χριστούγεννα ζωντάνεψε πάλι το χωριό μας όπως και η δωρεά τροφίμων το Πάσχα στις οικογένειες του χωριού μας. Στηρίξαμε επίσης την εθελοντική επιτροπή στην διοργάνωση της πασχαλινής γιορτής-«Πάσχα στο χωριό» έτσι ώστε με τα έσοδα να συντηρείται ο ναός μας. Επίσης συμβάλαμε στη δημιουργία μιας 5μελούς επιτροπής για τα ζητήματα του χωριού. Θέλουμε τα χωριά μας να έχουν ρεύμα, νερό στα σπίτια, δρόμους… Αυτές τις μέρες αποφασίσαμε να ενισχύσουμε τον μόνιμο φωτισμό στο χωριό μας. 

Συνεργάζεστε με άλλες κοινότητες…

Παρ’ όλο που έχουμε λίγα χρόνια, μόλις τρία, η πίστη, ο σεβασμός και η αγάπη για τον τόπο μάς έκανε να ξεκινήσουμε δημιουργώντας παράλληλα «γέφυρες» με άλλες Αδελφότητες και Συλλόγους. Να προσπαθήσουμε δηλαδή συνεργατικά μιας και η κατάσταση γενικά είναι λίγο καθηλωμένη από άποψη ενεργειών και δράσεων. Στηρίξαμε τον Σύλλογο της Λειβαδιάς που ενεργοποιείται στον τόπο μας στα πολιτιστικά όπως και άλλες δράσεις κοινωνικής ωφέλειας συμβάλλοντας στην προσπάθειά του για την ανακαίνιση δυο σπιτιών όπως και με μια δωρεά φρούτων για να δοθούν όπου κρίνανε οι υπεύθυνοι. «Ζυμώνεται» ένας συντονισμός όπως π.χ. με την αδελφότητα Ελευθεροχωρίου, με τον Σύλλογο «Άγιος Δονάτος» Βαγγαλιατίου, με τον Σύλλογο Βορειοηπειρωτών Θεσπρωτίας στην Ηγουμενίτσα και τον Σύλλογο Βορειοηπειρωτών Λονδίνου. Είναι ένας τρόπος, για ζητήματα πέραν των ξεχωριστών κοινοτήτων, ώστε να αποκτήσουμε υπαρκτό λόγο και να πιέζουμε σε όλες τις κατευθύνσεις για το καλό όλων των Βορειοηπειρωτών. Μέσω πράξεων που μένουν κι όχι για την προβολή προσώπων. Το αλβανικό όπως και το ελληνικό κράτος δεν μας στηρίζουν όπως και όσο πρέπει. Αν ενωθούμε θα μας πάρουν στα σοβαρά για τα αυτονόητα δικαιώματα.

Η σχέση σας με τη δημοτική αρχή;

Είναι καλή. Ο δήμαρχος δέχτηκε τα αιτήματά μας και πολλά από αυτά έχουν πάρει τον δρόμο τους. Το χωριό μας έχει μπει επίσημα στη λίστα για την απόδοση των ιδιοκτησιών μετά από αγώνες. [ΣΣ: Διεκδικητές είχαν πλαστά ταπιά (tapi=οθωμανικός τίτλος ιδιοκτησίας)]. Τα έξοδα της διαδικασίας τα καλύπτει εξ ολοκλήρου η σημερινή δημοτική αρχή, που ξεκίνησε πιλοτικά με την απόδοση τίτλων ιδιοκτησίας από το χωριό Αλύκου. 

-Πώς σκέφτεστε για το ζήτημα της απογραφής και την παρουσία σας;

Στόχος μας είναι να στηρίξουμε την παρουσία όλων των Βορειοηπειρωτών. Πιστεύουμε ότι σε συνεργασία με τις αδελφότητες θα έχουμε αποτελέσματα και αν χρειαστεί θα τη στηρίξουμε και οικονομικά. Η Αδελφότητά μας γεννήθηκε από τις ανάγκες της εποχής σε δύσκολους καιρούς για να αναδείξει την ιστορία, τον πολιτισμό, τις ομορφιές και τα μνημεία και να συμβάλει με πράξεις στους συνανθρώπους μας. Αυτή είναι η «σημαία» μας. 

Μετά την είδηση για τις καταστροφές από τις πλημμύρες στην περιοχή του «Βούρκου» της Φοινίκης, την προηγούμενη εβδομάδα ο Δρόμος συνομίλησε με τον δήμαρχο Φοινίκης κ. Κίτσο: «Ήταν μία ασυνήθιστη καταιγίδα για μήνα Ιούνιο. Και είχε ως αποτέλεσμα να προκαλέσει μεγάλες καταστροφές. Οι ζημιές ήταν στις υποδομές, στο πόσιμο νερό και στο ηλεκτρικό ρεύμα. Οι δρόμοι ήταν απροσπέλαστοι και στο κεντρικό δίκτυο αλλά και στο εσωτερικό δίκτυο των χωριών. Μεγάλες ζημιές προκάλεσε και στα χωριά Δρόβιανη Ντερμίσι, Γέρμα και όλα τα χωριά των Ριζών. Τα συνεργεία του δήμου αλλά και η πυροσβεστική ήταν σε ετοιμότητα και εργάζονται ακόμα για να αποκαταστήσουν όλες τις ζημιές. Αποκαταστάθηκαν οι ζημιές στην παροχή ηλεκτρικού ρεύματος εκτός από το χωριό Βραϊλάτι». Ευχόμαστε τα καλύτερα καθώς και τον επιτυχή συντονισμό των Αδελφοτήτων της περιοχής έτσι ώστε μαζί με τον Δήμο τους να μπορούν να πιέζουν και τα δυο κράτη για καλές και βιώσιμες υποδομές. 

Κείμενο από την εφημερίδα Δρόμος και τον Γιώργο Κυριακού

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *