Η αποξήρανση του Βούρκου
Η περιοχή του Βούρκου, στον σημερινό Δήμο Φοινικαίων, αποτελεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές ζώνες της Βορείου Ηπείρου. Για δεκαετίες ολόκληρες ήταν γνωστή για τις πλημμύρες, τη βαλτώδη έκταση και τις δυσμενείς συνθήκες διαβίωσης των κατοίκων. Η μεγάλη παρέμβαση του καθεστώτος της εποχής, τη δεκαετία του 1950, άλλαξε οριστικά τη μορφολογία της περιοχής.
Το καλοκαίρι του 1959, ο Ενβέρ Χότζα, μαζί με τον Σπύρο Κολέκα και κομματικά στελέχη, συμμετείχαν στα εγκαίνια του καναλιού της Τσούκας, έργο που συνδέθηκε άμεσα με το μεγάλο πρόγραμμα αποξήρανσης του κάμπου του Βούρκου.
Η αποξήρανση του Βούρκου και η κατάσταση πριν τις παρεμβάσεις (μέχρι το 1950)
Μέχρι τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η μεγαλύτερη έκταση του κάμπου ήταν καλυμμένη από βούρκο, μία μεγάλη λιμνοθάλασσα .
Τον χειμώνα, οι ποταμοί Κάλας και Μπίστριτσα (Σιμόεις ποταμός για τους λάτρεις της Τροίας) υπερχείλιζαν, πλημμυρίζοντας τα χωριά και τις καλλιέργειες.
Οι συνέπειες για τον πληθυσμό:
- Εξαιρετικά χαμηλή παραγωγικότητα γης
- Φτώχεια και στέρηση
- Εξάπλωση ελονοσίας και άλλων ασθενειών
- Συνεχής κίνδυνος για ανθρώπινες απώλειες
- Εγκατάλειψη οικισμών κατά τις περιόδους έντονων βροχοπτώσεων
Πολλά χωριά της ελληνικής μειονότητας ζούσαν σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, με την περιοχή να θεωρείται από τις πιο «προβληματικές» της νότιας Αλβανίας.
Η αποξήρανση του Βούρκου: Το μεγάλο έργο αποξήρανσης (1955–1960)
Αμέσως μετά τον πόλεμο, το κομμουνιστικό καθεστώς ξεκίνησε μεγάλης κλίμακας υδραυλικά έργα, με στόχο την αποκατάσταση του Βούρκου.
Τα βασικά στάδια του έργου:
- Διαμόρφωση νέων κοίτων για τους ποταμούς Κάλας και Μπίστριτσα
- Ενοποίησή τους σε κοινό αγωγό κοντά στις εκβολές
- Δημιουργία νέου καναλιού που οδήγησε τα νερά κατευθείαν στη θάλασσα
- Διάνοιξη 40 χιλιομέτρων νέων καναλιών
- Κατασκευή πάνω από 1.500 τεχνικών έργων (γέφυρες, υδατοφράκτες, υδροπερατά, διόδους)
- Δημιουργία αρδευτικού και αποστραγγιστικού δικτύου
- Ανύψωση αναχωμάτων και προστατευτικών γραμμών
Τι κερδήθηκε:
- 2.300 εκτάρια νέας καλλιεργήσιμης γης
- 5.100 εκτάρια με βελτιωμένο σύστημα αποστράγγισης
- 5.400 εκτάρια πλήρως αξιοποιήσιμης γης
Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα τεχνικά έργα της εποχής στη Αλβανία και ποιο συγκεκριμένα στον νότο.
Η αποξήρανση του Βούρκου: Η συμβολική στιγμή του 1959
Οι φωτογραφίες αποτυπώνουν την ιστορική επίσκεψη του Ενβέρ Χότζα, του Σπύρο Κολέκα και άλλων στελεχών στο σημείο όπου πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια του καναλιού της Τσούκας, κοντά στη Σαράντα.
Ήταν μια τελετή που τότε προβλήθηκε ως «νίκη της εργασίας» και ως σταθμός στην υδρολογική μεταμόρφωση του Βούρκου.
Η αποξήρανση του Βούρκου: Η αλλαγή της ζωής στα χωριά του Βούρκου
Η ολοκλήρωση της αποξήρανσης έφερε σημαντικές αλλαγές:
- Τα χωριά μεταφέρθηκαν ή ανακατασκευάστηκαν στους πρόποδες των λόφων
- Δημιουργήθηκαν νέοι δρόμοι που ένωσαν οικισμούς και αγροτικές ζώνες
- Έγινε ηλεκτροδότηση σε όλη την περιοχή
- Η καλλιέργεια οργανώθηκε σε συνεταιρισμούς, με σημαντική αύξηση της παραγωγής
Τα μεγαλύτερα χωριά της περιοχής, εξελίχθηκαν σε διοικητικά και πολιτιστικά κέντρα.
Τι σημαίνει σήμερα αυτή η ιστορική κληρονομιά
Παρότι τα χρόνια πέρασαν και η περιοχή αντιμετωπίζει νέες προκλήσεις —με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις πρόσφατες μεγάλες πλημμύρες— η μνήμη των έργων αυτών δείχνει:
- τον τρόπο που διαμορφώθηκε ο σημερινός κάμπος
- τις θυσίες και τις αλλαγές που βίωσαν οι κάτοικοι
- την ιστορική συνέχεια ενός τόπου που άλλαξε μορφή μέσα σε λίγα χρόνια
Η κατανόηση αυτής της ιστορίας βοηθάει να αντιληφθούμε καλύτερα και τη σημερινή πραγματικότητα.
Συμπέρασμα
Η αποξήρανση του Βούρκου αποτέλεσε ένα από τα μεγαλύτερα τεχνικά εγχειρήματα της εποχής και ένα καθοριστικό σημείο για την ελληνική εθνική μειονότητα, την οικονομία και την καθημερινότητα των ανθρώπων της περιοχής.
Οι σπάνιες φωτογραφίες της εποχής του 1959 αποτελούν σημαντικά τεκμήρια μιας περιόδου που άλλαξε τον τόπο για πάντα.
Πρόσφατο βίντεο με την Πλημμύρα 19/11/2025
Διαβάστε επίσης.. Συγχώνευση Δήμων Φοινικαίων και Δερόπολης: Τι σημαίνει για την Ελληνική Μειονότητα στην Αλβανία
📲 Μείνετε συντονισμένοι!
Αν θέλετε να βλέπετε τα νέα μας, να παρακολουθείτε τα βίντεο και να στηρίζετε την προσπάθεια, ακολουθήστε μας στα social:
